Anashi nature camp

Mangrove Resources of Kali - Posters

Sadashivagad Fort of Karwar

ಕಾರವಾರದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು  ಸದಾಶಿವಗಡ ಕೋಟೆ:

ಗೋವಾ ಕಡೆಯಿಂದ ಕಾರವಾರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಸಿಗುವ  ಕಾಳಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಎತ್ತರದ ಗುಡ್ಡೆ ಮೇಲಿರುವುದೆ ಸದಾಶಿವಗಡ ಕೋಟೆ. ಈ ಗುಡ್ಡೆಯನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡೆ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಾಗಿದೆ. ಈಗ್ ಖಾಸಗಿ ರೆಸಾರ್ರ್ಟ್ ಆಗಿರುವ ಈ ಕೋಟೆಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಾರದು. 

ಹಿಂದೆ ಚಿತ್ತಾಕುಲ ಗ್ರಾಮದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ತಾಳಿಕೋಟೆ ಕದನದ ನಂತರ ಇದು ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನರ ವಶವಾಯಿತು. ೧೫೧೦ರಲ್ಲಿ ಎ. ಡಿ. ಅಲ್ಬುಕರ್ಕ್ ಚಿತ್ತಾಕುಲ ಕೋಟೆ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತವಾಗಿದ್ದ ಇದನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿದ.  ೧೬೬೫ರಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಕೂಡಾ ಇದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಇಲ್ಲೊಂದು ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಗುಡಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಆ ಗುಡಿ ಈಗಲೂ ಇದೆ. 

                   

ಪೋರ್ಛುಗೀಸರ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯ ಹೆಸರು ”ಪೀರ್ ಕೋಟೆ’. ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ಶಾ ಶಂಶುದ್ದೀನ್ ಖರ್ಬತ್ ಎಂಬ ಸಂತನೊಬ್ಬ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ. ಅವನ ಹೆಸರಿನ ದರ್ಗಾ ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿದೆ. 

ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನರ ಪತ್ನದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಸೋಂದಾ ರಾಜರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂತು.   ೧೭೧೫ರಲ್ಲಿ ಬಸವಲಿಂಗ ರಾಜ ಅರೆನಾಶವಾಗಿದ್ದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ, ಅದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನೆನಪನಲ್ಲಿ ’ಸದಾಶಿವಗಡ ಕೋಟ” ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದ. ಹ್ಯೆದರಾಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಆಳ್ವಿಕೆಗೂ ಈ ಕೋಟೆ     ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೭೯೯ರಲ್ಲಿ  ಇದು ಬ್ರಿಟೀಶರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಬಂತು. 

ಕುಸಿದುಬಿದ್ದಿರುವ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪಿರಂಗಿಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಸದಾಶಿವಗಡ ಗುಡ್ಡೆಯ ಮೇಲೆ ಈಗಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಣುವ ಕಾಳಿನದಿಯ ಮತ್ತು ಕಾರವಾರ ಕಡಲತೀರದ ನೋಟ ಅದ್ಭುತವಾದದ್ದು. ನೀವು ಕಾರವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಸದಾಶಿವಗಡ ಗುಡ್ಡೆಯನ್ನು ಏರಲು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಣುವ ಕಾರವಾರದ ಸೊಬಗನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮರೆಯಬೇಡಿ.

ಮಿದುಳಿನ ಸರ್ಕಿಟ್ ?

ಮಿದುಳಿನ ಸರ್ಕಿಟ್ ?
ನಮ್ಮ ಮಿದುಳು ಕೇವಲ ನರಕೋಶಗಳ ಒಂದು ಸರ್ಕೀಟ್ ಮಾತ್ರ ಎನ್ನುವುದು ನರ ವಿಜ್ನಾನಿಗಳ ಅನಿಸಿಕೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಬರಹ ಇಲ್ಲಿದೆ

A Trip to Netrani Island

ನೇತ್ರಾಣಿ ದ್ವೀಪಕ್ಕೊಂದು ಪಯಣ 

J°èzÉ £ÉÃvÁætÂ?

PÀ£ÁðlPÀzÀ GvÀÛgÀ PÀ£ÀßqÀ f¯ÉèAiÀÄ ¥ÀæSÁåvÀ ¥ÀæªÁ¹ vÁt ªÀÄÄqÉÃð±ÀégÀ.  E°è£À §ÈºÀvï ²ªÀ «UÀæºÀ, UÉÆÃ¥ÀÄgÀ, PÀqÀ®Aa£À zÉêÁ®AiÀÄ, ©ÃZï EvÁå¢UÀ¼ÀÄ FUÁUÀ¯É ºÉ¸ÀgÀĪÁ¹.  ªÀÄÄqÉÃð±ÀégÀzÀ PÀqÀ®wÃgÀ¢AzÀ ¥À²ÑªÀÄPÉÌ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 18 Q.«ÄÃUÀ¼ÀµÀÄÖ zÀÆgÀzÀ°èzÉ £ÉÃvÁæt ¢éÃ¥À. AiÀiÁAwæPÀ zÉÆÃtÂAiÀÄ£ÉßÃj ¸ÁVzÀgÉ ¸ÁUÀgÀzÀ C¯ÉUÀ¼À ªÀÄvÀÄÛ UÁ½AiÀÄ wêÀævÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢PÉÆAqÀÄ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ MAzÀƪÀgÉ-JgÀqÀÄ UÀAmÉUÀ¼À CªÀ¢üAiÀÄ°è F £ÀqÀÄUÀqÉØAiÀÄ£ÀÄß vÀ®Ä¥À§ºÀÄzÀÄ. F ¢éÃ¥ÀzÀ CAzÁdÄ «¹ÛÃtð 60 jAzÀ 70 JPÀgÉUÀ¼ÀµÀÄÖ. ¨sÀl̼À, ºÉÆ£ÁߪÀgÀ¢AzÀ®Æ F £ÀqÀÄUÀÄqÉØUÉ ¥ÀæAiÀiÁt¸À§ºÀÄzÀÄ. EzÀPÉÌ  Cw ¸À¤ºÀzÀ ¨sÀƨsÁUÀ ¨sÀl̼À vÁ®ÆQ£À ªÀiÁ«£ÀUÀÄAr.

PÀqÀ¯Á¼ÀzÀ «¸ÀäAiÀÄ ¯ÉÆÃPÀ!

£ÉÃvÁæt ¢éÃ¥ÀzÀ ¸ÀÄvÀÛ°£À ¸ÀªÀÄÄzÀæ C¥ÀgÀÆ¥ÀzÀ, CµÉÖà CvÁåPÀµÀðPÀ ¸ÀªÀÄÄzÀæfëUÀ¼À ReÁ£É. PÀqÀ® MqÀ°£À ¤UÀÆqsÀ fêÀ¯ÉÆÃPÀzÀ CZÀÑjUÀ¼À°è ¥ÀæªÀÄÄRªÁzÀ ºÀªÀ¼À fëUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÛªÀÅUÀ¼À PÀĸÀÄj ¸ÀȶÖAiÀiÁzÀ ºÀªÀ¼À ¢§âUÀ¼ÀÄ, CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß D±Àæ¬Ä¹gÀĪÀ ªÉÊ«zsÀåªÀÄAiÀÄ ºÀªÀ¼À «ÄãÀÄUÀ¼ÀÄ, EvÀgÀ ªÀÄvÀìöåeÁwUÀ¼ÀÄ, §UɧUÉAiÀÄ Kr-¹UÀrUÀ¼ÀÄ, eÉÆvÉUÉ ¸ÀªÀÄÄzÀæzÀ »jAiÀÄtÚA¢gÁzÀ PÀqÀ¯ÁªÉÄ, w«ÄAV®UÀ¼ÀÄ,... EªÉ®èªÀÇ E°èªÉ. UÀÆæ¥ÀgïUÀ¼ÀÄ, ¸ÁߥÀgïUÀ¼ÀÄ, §gÁPÀÄqÀ, ªÉÆgÉ, næUÀgïUÀ¼ÀÄ, PÉÆæAiÀÄUÀ¼ÀÄ, °eÁqïð «ÄãÀÄ, ¸Àdð£ï «ÄãÀÄ, ¸Á̦ðAiÀÄ£ï «ÄãÀÄ - »ÃUÉ avÀæ-«avÀæ ºÉ¸Àj£À, avÁÛPÀµÀðPÀ §tÚUÀ¼À ªÀÄvÀìöå ¸ÀAPÀÄ® E°è £É¯ÉAiÀiÁVªÉ. PÀ°è£ÀAvÉ gÀÆ¥ÁAvÀgÀ ºÉÆAzÀ§®è ¸ÉÆÖÃ£ï «ÄãÀÄ, C½°£ÀAvÉ ¨É£Àß°è §gÉ §gɹPÉÆArgÀĪÀ ¹Ì÷égÀ¯ï «ÄãÀÄ, ¨ÉÃqÀgÀ ªÉõÀ vÉÆnÖgÀĪÀÀ ®AiÀÄ£ï «ÄãÀÄ... £ÉÆÃrzÀgÀµÉÖà EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß £ÀA§§ºÀÄzÀÄ.

£ÉÃvÁæt vÀ£Àß ªÀÄr°£À°è EµÉÆÖAzÀÄ C£À£Àå eÉÊ«PÀ ¤¢ü §aÑlÄÖPÉÆAqÀzÀÄÝ ºÉÆgÀ dUÀwÛUÉ UÉÆvÁÛzÀzÀÄÝ wÃgÁ EwÛÃZÉUÉ. PÀ£ÁðlPÀ fêÀªÉÊ«zsÀå ªÀÄAqÀ½AiÀÄ PÉÆÃjPÉAiÀÄ ªÉÄÃgÉUÉ £ÉÃvÁæt ¸ÁUÀgÀ fêÀªÉÊ«zsÀåzÀ ¸ÀªÉÃðPÀëuÉ £ÀqɹzÀ PÉÃA¢æÃAiÀÄ ¸ÁUÀgÀ ªÀÄvÀìöå ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£Á PÉÃAzÀæzÀ «eÁÕ¤UÀ¼ÀÄ E°è£À fêÀ ¸ÀA¥ÀwÛ£À ¥ÀnÖ ªÀiÁr,  ºÀªÀ¼À ¢§âUÀ¼ÀÆ E°è ¨É¼ÉAiÀÄÄwÛgÀĪÀzÀ£ÀÄß ¥ÀvÉÛ ºÀaÑzÀÄÝ  2005gÀ°è. E°è PÁt¹UÀĪÀ  89 eÁwAiÀÄ ºÀªÀ¼À «ÄãÀÄUÀ¼À°è 27 eÁwUÀ¼À£ÀÄß ¨sÁgÀvÀzÀ PÀgÁªÀ½AiÀÄ°è ªÉÆzÀ® ¨ÁjUÉ zÁR°¸À¯ÁVzÉ. E°ègÀĪÀ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ MA§vÀÄÛ eÁwAiÀÄ UÀÆæ¥Àgï «ÄãÀÄUÀ¼À°è JgÀqÀÄ C¥ÁAiÀÄzÀAa£À°ègÀĪÀªÀÅUÀ¼ÀÄ.  92PÀÆÌ ºÉZÀÄÑ EvÀgÀ eÁwAiÀÄ «ÄãÀÄUÀ¼ÀÄ E°èUÉ ¨sÉÃn ¤ÃqÀÄvÀÛªÉ. eÉÆvÉUÉ 17 eÁwAiÀÄ  KrUÀ¼ÀÄ, 12 eÁwAiÀÄ ¯ÉÆÃ¼É «ÄãÀÄUÀ¼ÀÄ,  ¹UÀrUÀ¼ÀÄ. »ÃUÉ ¸ÁUÀÄvÀÛzÉ E°è£À ¸ÁUÀgÀ fëUÀ¼À ¥ÀnÖ.

EzÀÄ ¤Ãj£Á¼ÀzÀ PÀxÉAiÀiÁzÀgÉ, ¤ÃgÀ ªÉÄÃ¯É UÀÄqÀØzÀ¯ÉèäzÉ? ‘Jr§¯ï ¹é¥sïÖ’ JA§ C¥ÀgÀÆ¥ÀzÀ ºÀQÌUÀ¼À UÀÆqÀÄUÀ¼ÀÄ E°è£À §AqÉUÀ¼À°è ªÀÄvÀÄÛ £ÉʸÀVðPÀ UÀĺÉUÀ¼À°è ºÉÃgÀ¼ÀªÁVzÉ. F ºÀQÌUÀ¼À «±ÉõÀvÉAiÉÄAzÀgÉ, PÀ¸ÀPÀrØUÀ½UÉ ¸ÀéAvÀ eÉÆ°è£À ¯ÉÃ¥À£À ¤Ãr EªÀÅUÀ¼ÀÄ PÀlÄÖªÀ UÀÆqÀÄUÀ¼ÀÄ SÁzÀåAiÉÆÃUÀå, vÀÄA¨Á gÀÄaPÀgÀªÀAvÉ!  ºÁUÁVAiÉÄà F ºÀQÌAiÀÄ UÀÆqÀÄUÀ½UÉ «zÉñÀUÀ¼À°è C¥ÁgÀ ¨ÉÃrPÉ. ¹é¥sïÖÖ UÀÆr£À ¸ÀÆ¥ÀÄ  C°è£À  ¸ÁÖgï ºÉÆÃmɯïUÀ¼À°è §ºÀÄ ¨ÉÃrPÉAiÀÄ LlA. £ÉÃvÁæt UÀÄqÀØzÀ ¹é¥sïÖÖ UÀÆqÀÄUÀ¼ÀÄ PÀ¼Àî ªÀiÁUÀðªÁV ¸ÁUÀgÀ zÁn «zÉò ºÉÆÃmÉîÄUÀ¼À ¸ÀƦ£À vÀmÉÖ ¸ÉÃgÀÄwÛgÀĪÀÅzÀÄ ¸ÀļÀî®è!

©½ JzÉAiÀÄ UÀgÀÄqÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀ£Àå ¥ÁjªÁ¼ÀUÀ¼ÀÄ PÀÆqÁ E°è C¥ÁgÀ ¸ÀASÉåAiÀÄ°èªÉ. D PÁgÀt¢AzÀ¯Éà EzÀPÉÌ ‘¦d£ï L¯ÁåAqï’ (¥ÁjªÁ¼ÀUÀ¼À £ÀqÀÄUÀqÉØ) JAzÀÆ PÀgÉAiÀÄÄvÁÛgÉ. ºÀ®ªÀÅ eÁwAiÀÄ ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ E°è ¨É¼ÉAiÀÄÄwÛzÀÄÝ, C±ÉÆÃPÀ, PÉâUÉ, ºÉÆ£Éß EvÁå¢ «¥ÀÄ®ªÁVªÉ.  

EªÀÅUÀ¼ÀÄ PÉêÀ® ¥ÁæxÀ«ÄPÀ ªÉÄïÉÆßÃlzÀ CzsÀåAiÀÄ£ÀUÀ¼À ¸ÀAzÀ¨sÀðUÀ¼À°è ¹PÀÌ «ªÀgÀUÀ¼ÀÄ. £ÉÃvÁætÂAiÀÄ ¸ÀA¥ÀÆtð fêÀªÉÊ«zsÀåzÀ zÁR¯Áw £ÀqÉzÀgÉ, F ¥ÀnÖUÉ ªÀÄvÀÛµÀÄÖ ºÉ¸ÀgÀÄUÀ¼ÀÄ ¸ÉÃgÀ§ºÀÄzÀÄ.

zsÁ«ÄðPÀ ªÀĺÀvÀé

£ÉÃvÁæ¤ UÀÄqÀØPÉÌ PÁ°qÀĪÀªÀgÀ£ÀÄß ªÀ£Àå ¥ÁætÂUÀ¼À eÉÆvÉUÉ PÉÆý, DqÀÄ, PÀÄjUÀ¼ÀAvÀºÀ ¸ÁPÀÄ ¥ÁætÂUÀ¼ÀÄ PÀÆqÁ ¸ÁéUÀw¸À§ºÀÄzÀÄ. d£À ªÀ¸Àw¬Ä®èzÀ E°èUÉ F ¥ÁætÂUÀ¼ÀÄ ºÉÃUÉ §AzÀªÀÅ?  EªÉ¯Áè E°ègÀĪÀ §Al zÉêÀgÀ UÀÄrUÉ ºÀgÀPÉAiÀÄ gÀÆ¥ÀzÀ°è d£À vÀAzÀÄ  ©lÄÖ ºÉÆÃzÀªÀÅUÀ¼ÀÄ. F UÀÄrAiÀÄ D¸ÀÄ¥Á¹£À°è  ªÀÄĹèªÀiï ªÀÄvÀÄÛ Qæ²ÑAiÀÄ£ï zÉêÁ®AiÀÄUÀ¼ÀÆ EªÉ. MAzÉà ¢éÃ¥ÀzÀ°è ªÀÄÆgÀÄ ¥ÀæªÀÄÄR zsÀªÀÄðUÀ½UÉ ¸ÉÃjgÀĪÀ DgÁzsÀ£Á®AiÀÄUÀ½gÀĪÀÅzÀÄ PÀÆqÁ E°èAiÀÄ «±ÉõÀªÉÃ. 

Mirjan Fort, Kumata

«ÄAZÀzÀ «ÄeÁð£À PÉÆÃmÉ

PÁgÀªÁgÀ - ªÀÄAUÀ¼ÀÆgÀÄ ªÀÄzsÉå ºÉzÁÝjAiÀÄ°è ¥Àæw¸À® ¥ÀæAiÀiÁt¸ÀĪÁUÀ®Æ CAPÉÆïÁ-PÀĪÀÄmÁzÀ £ÀqÀÄªÉ ¹UÀĪÀ ‘«ÄeÁð£À’ J£ÀÄߪÀ «²µÀÖ ºÉ¸Àj£À HgÀÄ UÀªÀÄ£À ¸É¼ÉAiÀÄÄwÛvÀÄÛ. E°è ZÁjwæPÀ ªÀĺÀvÀézÀ MAzÀÄ PÉÆÃmÉAiÀÄÆ EzÉ JAzÀÄ PÉýzÀ ªÉÄÃ¯É «ÄeÁð£ÀzÀ PÀÄjvÁzÀ PÀÄvÀƺÀ® eÁ¹ÛAiÀiÁVvÀÄÛ. DzÀgÉ PÉÆÃmÉ £ÉÆÃqÀ¨ÉÃPÉA§ ºÀA§® ªÀiÁvÀæ FqÉÃjgÀ°®è. DzÀgÉ EwÛÃZÉUÉ UÁ½¥Àl avÀæzÀ ‘«ÄAZÁV ¤Ã£ÀÄ §gÀ®Ä’ ºÁr£À zÀȱÀåzÀ°è PÁtĪÀÅzÀÄ EzÉà PÉÆÃmÉ JAzÀÄ UɼÉAiÀÄ ²ªÁ£ÀAzÀ ¨sÀlÖ ºÉýzÀ £ÀAvÀgÀ, PÉÆÃmÉ £ÉÆÃqÀ¯ÉèÉÃPÉAzÀÄ ºÉÆgÀmɪÀÅ.

PÀĪÀÄmÁ¢AzÀ ºÀvÀÄÛ Q«Äà CAPÉÆïÁzÀ PÀqÉUÉ ¸ÁVzÁUÀ ¹UÀĪÀÅzÀÄ «ÄeÁð£À ¥ÉÃmÉ. E°èAzÀ ºÉzÁÝj ©lÄÖ ¥À²ÑªÀÄPÉÌ ºÉÆgÀ½ ¸ÀªÀÄÄzÀæ zÀAqÉAiÀÄ ¢QÌ£À°è ¸ÀĪÀiÁgÀÄ MAzÀÄ Q«Äà ¥ÀæAiÀiÁt¹zÀgÉ ¤ªÉÄäzÀÄgÀÄ JzÀÄÝ ¤®ÄèvÀÛzÉ «ÄeÁð£À PÉÆÃmÉ.

¸ÀĪÀiÁgÀÄ ºÀvÀÄÛ JPÉæ ¥ÀæzÉñÀªÀ£ÀÄß ªÁ妹PÉÆArgÀĪÀ F «±Á® PÉÆÃmÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀÆwðAiÀiÁV PÀgÁªÀ½AiÀÄ°è ºÉÃgÀ¼ÀªÁV ¹UÀĪÀ PÉA¥ÀÄ ¯ÁlgÉÊmï PÀ®ÄèUÀ½AzÀ PÀlÖ¯ÁVzÉ. PÉÆÃmÉAiÀÄ ºÉÆgÀ DªÀgÀtzÀ ¸ÀÄvÀÛ ¤Ãj£À PÀAzÀPÀ«zÀÝ PÀÄgÀĺÀÄ. EzÀ£ÀÄß zÁnzÁUÀ ¹UÀĪÀ CUÀ®ªÁzÀ ªÉÄnÖ®ÄUÀ®£ÀÄß Kj ºÉ¨ÁâV® ªÀÄÆ®PÀ PÉÆÃmÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀæªÉò¹zÁUÀ M¼ÀV£À «¸ÀäAiÀÄPÁj ¯ÉÆÃPÀ vÉgÉzÀÄPÉƼÀÄîvÀÛzÉ. PÀuÉÚvÀÛzÀµÀÄÖ D¼ÀzÀ ºÀ®ªÀÅ ¨Á«UÀ¼ÀÄ, UÀÄ¥ÀÛzÁégÀUÀ¼ÀÄ. zsÀédPÀA¨sÀ, «ÃPÀëuÁ UÉÆÃ¥ÀÄgÀUÀ¼ÀAvÉ PÁtĪÀ gÀZÀ£ÉUÀ¼ÀÄ..! eÉÆvÉUÉ PÀĹzÀÄ ©¢ÝgÀĪÀ PÉÆÃmÉAiÀÄ E¤ßvÀgÀ ¨sÁUÀUÀ¼ÀÄ.

EµÉÆÖAzÀÄ «²µÀÖªÁVgÀĪÀ F PÉÆÃmÉAiÀÄ EwºÁ¸ÀªÉãÀÄ? AiÀiÁgÀÄ EzÀ£ÀÄß PÀnÖ¹zÀªÀgÀÄ? AiÀiÁgÁågÀÄ EzÀ£ÀÄß C½zÁÝgÉ? E°è C½¢zÁÝgÉ? ªÀÄ£À¹ì£À°è K¼ÀÄwÛzÀÝ EAvÀºÀ ºÀvÁÛgÀÄ ¥Àæ±ÉßUÀ½UÉ GvÀÛgÀ ºÀÄqÀÄPÉÆÃtªÉAzÀgÉ...PÉüÀ®Ä PÉÆÃmÉAiÀÄ°è AiÀiÁgÀÆ E®è. CzÀÄ £ÀªÀÄä ºÉÆgÀvÀÄ ¸ÀA¥ÀÆtð ¤dð£À! E¤ßvÀgÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀiÁ»w ¥sÀ®PÀUÀ¼ÀÆ E®è. ºÁUÁV, CAzÀÄ PÉêÀ® PÉÆÃmÉ £ÉÆÃrzÀ RĶAiÀÄA¢UÉ £ÁªÀÅ ªÀÄgÀ¼À¨ÉÃPÁ¬ÄvÀÄ.

ªÀÄgÀ½zÀ ªÉÄÃ¯É «ÄeÁð£À PÉÆÃmÉAiÀÄ EwºÁ¸À w½AiÀÄ®Ä ªÉÆzÀ°UÉ ªÉÆgɺÉÆÃzÀzÀÄÝ CAvÀeÁð®PÉÌ. UÀÆUÀ¯ï ±ÉÆÃzsÀvÁtzÀ°è ‘«ÄeÁð£À ¥sÉÆÃmïð’ JA§ÄzÁV QèQ̹zÁUÀ CzÀÄ ¥ÀæªÀÄÄRªÁV PÀQÌzÀÄÝ ºÀ®ªÀÅ ¥ÀæªÁ¹UÀgÀ ¨ÁèUï ¥ÀÄlUÀ¼À£ÀÄß. PÉÆÃmÉAiÀÄ ZɮĪÀ£ÀÄß ¨ÉgÀV¤AzÀ ªÀtÂð¸ÀĪÀ EªÀgÀ°è ºÉaÑ£ÀªÀgÀÄ EzÀ£ÀÄß 1562jAzÀ 1606gÀ vÀ£ÀPÀ F ¥ÀæzÉñÀªÀ£ÀÄß D¼ÀÄwÛzÀÝ ‘PÀjªÉÄt¹£À gÁtÂ’ ¸Á¼Àé ªÀA±ÀzÀ ZÉ£Áß ¨ÉÊgÁzÉë PÀnÖ¹gÀ¨ÉÃPÀÄ JAzÀÄ zÁR°¹zÁÝgÉ. G½zÀAvÉ, F ¨ÁèUï ¥ÀÄlUÀ¼À°è PÀÆqÁ vÀÄA©gÀĪÀÅzÀÄ PÉÆÃmÉ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ ¤ªÀðºÀuÉAiÀÄ zÀÄgÀªÀ¸ÉÜ, ªÀiÁ»w C®¨sÀåvÉAiÀÄ PÀÄjvÁzÀ zÀÆgÀÄUÀ¼ÉÃ! CAvÀeÁð®zÀ ªÀÄÆ®PÀ w½zÀ E£ÉÆßAzÀÄ «µÀAiÀĪÉAzÀgÉ, F PÉÆÃmÉ ¥ÀæzÉñÀzÀ°è ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¥ÀÄgÁvÀvÀé E¯ÁSÉAiÀĪÀgÀÄ 2000£Éà ªÀµÀðzÀ°èAiÉÄà GvÀÍ£À£À £ÀqɹzÁÝgÉ ªÀÄvÀÛzÀÄ CªÀgÀ ¸ÀAgÀQëvÀ LwºÁ¹PÀ vÁtUÀ¼À ¥ÀnÖAiÀÄ°èzÉ J£ÀÄߪÀ ¸ÀAUÀw.

F »£É߯ÉAiÀÄ°è ¥ÀÄgÁvÀvÀé E¯ÁSÉAiÀÄ eÁ®vÁtzÀ°è ºÉaÑ£À ªÀiÁ»w ¹UÀ§ºÀÄzÉA§ D±ÉAiÀÄ°è C°èUÉ ¨sÉÃn ¤ÃrzÀgÉ C°è F zÉÆqÀØ PÉÆÃmÉAiÀÄ PÀÄjvÀÄ PÀArzÀÄÝ MAzÉà MAzÀÄ ¸ÀtÚ ¥ÁågÁ! CzÀgÀ ¥ÀæPÁgÀ F PÉÆÃmÉ 1608 ªÀÄvÀÄÛ 1640gÀ ªÀÄzsÉå ¤ªÀiÁðtªÁVgÀ¨ÉÃPÀÄ. G½zÀAvÉ C°ègÀĪÀÅzÀÄ GvÀÍ£À£À ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è zÉÆgÉvÀ ¥ÁæZÀå ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼À ¥ÀnÖ ªÀiÁvÀæ. ºÉaÑ£À ¨ÁèUÀÄUÀ¼ÀÄ EzÉà ¥ÁågÁªÀ£ÀÄß ªÀÄgÀħ¼ÀPÉ ªÀiÁrPÉÆArªÉ.

«ÄeÁð£À PÉÆÃmÉAiÀÄ ZÀjvÉæAiÀÄ §UÉÎ RavÀ «ªÀgÀUÀ¼À£ÀÄß ºÀÄqÀÄPÀÄwÛzÁÝUÀ ¸ÀÆAiÀÄð£ÁxÀ PÁªÀÄvÀgÀÄ ¸ÀA¥Á¢¹zÀ GvÀÛgÀ PÀ£ÀßqÀ f¯ÉèAiÀÄ UÉeÉnAiÀÄgï £ÉÆÃr JAzÀªÀgÀÄ EwºÁ¸À ¥ÁæzÁå¥ÀPÀ, UɼÉAiÀÄ qÁ. ºÉêÀÄAvÀ ¨sÀlÖgÀÄ. eÉÆvÉUÉ, GvÀÛgÀ PÀ£ÀßqÀ f¯ÉèAiÀÄ EwºÁ¸ÀzÀ PÀÄjvÁzÀ PÉ®ªÀÅ PÀÈwUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃrzÀgÀÄ. EªÉ®è ªÀÄÆ®UÀ½AzÀ ºÉQÌ vÉUÉzÀ ªÀiÁ»w vÀÄtÄPÀÄUÀ¼À£ÀÄß MmÁÖV ºÉÆ°zÁUÀ ºÉÆgÀºÉÆ«ÄäzÀ avÀæt »ÃVzÉ.

«dAiÀÄ£ÀUÀgÀ CgÀ¸ÀgÀ PÁ®zÀ°è «ÄeÁð£À ¥ÀæzÉñÀªÀÅ UÉÃgÀĸÉÆ¥Éà CgÀ¸ÀgÀ D¢üãÀzÀ°èvÀÄÛ ªÀÄvÀÄÛ EzÀÄ D PÁ®zÀ ¥ÀæªÀÄÄR ªÁtÂdå §AzÀgÁVvÀÄÛ. PÀjªÉÄt¸ÀÄ, CQÌ, PÉƧâj, ºÀÄjºÀUÀÎ ºÁUÀÆ EvÀgÀ ¸ÁA¨ÁgÀ ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼ÀÄ E°èAzÀ gÀ¥sÁÛUÀÄwÛzÀݪÀÅ. ºÀ¼ÉAiÀÄ zÁR¯ÉUÀ¼À°è ªÀÄvÀÄÛ r ¨ÁgÉƸï, ºÁ«Ä®Ö£ï, §ÄPÀ£À£ï ªÉÆzÀ¯ÁzÀ «zÉò ¥ÀæªÁ¹UÀgÀ §gÀºÀUÀ¼À°è F HgÀ£ÀÄß ‘«ÄreÁAiÀiï’, ‘«ÄreÉ’, ‘«Äfð’, ‘ªÉÄfð’, EvÁå¢ ºÉ¸ÀgÀÄUÀ½AzÀ PÀgÉAiÀįÁVzÉ. 17£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ DgÀA¨sÀzÀ°è UÉÃgÀĸÉÆ¥Éà CgÀ¸ÀgÀ D½éPÉ PÉÆ£ÉUÉAqÀÄ, ©eÁ¥ÀÄgÀ C¢¯ï±Á» zÉÆgÉUÀ¼À PÉÊPɼÀUÉ F ¥ÀæzÉñÀ §AvÀÄ. DUÀ ¥ÉÆÃAqÁzÀ°è C¢¯ï±Á»UÀ¼À ¥Àæw¤¢üAiÀiÁVzÀÝ ‘±ÀjÃ¥sï G¯ï ªÀÄįïÌ’ J£ÀÄߪÁvÀ F PÉÆÃmÉAiÀÄ£ÀÄß PÀnÖ¹gÀ¨ÉÃPÀÄ J£ÀÄߪÀÅzÀÄ §®ªÁzÀ ªÁzÀ. EªÀ£ÀÄ F PÉÆÃmÉAiÀÄ£ÀÄß ¤«Äð¹zÀÝ®è, §zÀ¯ÁV »AzÉ EzÀÝ PÉÆÃmÉAiÀÄ£ÀÄß £À«ÃPÀj¹ ¥ÀÄ£À¤ðªÀiÁðt ªÀiÁrzÀÄÝ J£ÀÄߪÀÅzÀÄ E£ÉÆßAzÀÄ C©ü¥ÁæAiÀÄ. C¢¯ï ±Á»UÀ¼À £ÀAvÀgÀ, F PÉÆÃmÉ PɼÀ¢ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÉÆÃzÉ CgÀ¸ÀgÀ »rvÀPÉÌ §AvÀÄ. ªÁtÂdå ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉAiÀÄ PÁgÀtUÀ½UÉ ¥ÀæªÀÄÄRªÁVzÀÝ F PÉÆÃmÉAiÀÄ ¸À®ÄªÁV CªÀgÀ £ÀqÀÄªÉ ¸ÀAWÀµÀðUÀ¼ÀÄ £ÀqÉAiÀÄÄwÛzÀݪÀAvÉ. E°èAzÀ MAzÀµÀÄÖ PÁ® ¥sÉæAZÀgÀÄ PÀÆqÁ ªÀåªÀºÁgÀ £ÀqɹzÀÝgÀÄ J£ÀÄߪÀ ªÀiÁ»wAiÀÄÆ EzÉ. MnÖ£À°è, MAzÀAvÀÆ ¸ÀvÀå. «ÄeÁð£À J£ÀÄߪÀ EA¢£À ¸ÀtÚ ¥ÉÃmÉ ªÀÄvÀÄÛ C°è£À F PÉÆÃmÉ PÀ£ÁðlPÀzÀ PÀgÁªÀ½AiÀÄ EwºÁ¸ÀzÀ°è §ºÀÄzÉÆqÀØ ¥ÁvÀæ ªÀ»¹gÀ¨ÉÃPÀÄ.

PÉÆÃmÉ £ÉÆÃr £ÁªÀÅ ªÀÄgÀ¼ÀÄwÛgÀĪÁUÀ, LzÁgÀÄ ¨ÉÊPÀÄUÀ¼ÀÄ PÉÆÃmÉ ªÀÄÄAzÉ §AzÀÄ ¤AvÀªÀÅ. CzÀjA¢½zÀÄ PÉÃPÉ ºÁPÀÄvÁÛ M¼ÀºÉÆÃzÀ AiÀÄĪÀPÀgÀ PÉÊ°zÀÝ ¥Áè¹ÖPï aîUÀ½AzÀ ªÀÄzÀåzÀ ¨ÁnèUÀ¼ÀÄ ºÉÆgÀVtÄPÀÄwÛzÀݪÀÅ. »AzÉ gÁd-ªÀĺÀgÁdjUÉ D±ÀæAiÀÄ ¤ÃrzÀÝ PÉÆÃmÉ FUÀ EAvÀºÀ ¥ÉÆð-¥ÀÄAqÀgÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ½UÉ ¸ÀÄgÀQëvÀ vÁt.

«ÄeÁð¤£À PÉÆÃmÉAiÀÄ PÀ®ÄèUÀ¼ÀAvÉ, C°è£À EwºÁ¸ÀzÀ ªÀiÁ»wUÀ¼ÀÄ PÀÆqÁ C®è°è ZÀzÀÄj ZÀ¯Á覰èAiÀÄVªÉ. LwºÁ¹PÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀæªÁ¸ÉÆÃzÀåªÀÄzÀ zÀȶ֬ÄAzÀ ªÀĺÀvÀézÁÝzÀ F vÁt »ÃUÉ C£ÁxÀªÁVgÀĪÀÅzÀÄ, ¤®ðPÀëPÉÌ M¼ÀUÁVgÀĪÀÅzÀÄ ¨ÉøÀgÀzÀ «µÀAiÀÄ. ¸ÀA§A¢ü¹zÀ E¯ÁSÉUÀ¼ÀÄ EvÀÛ UÀªÀÄ£À ºÀj¸ÀĪÀÅzÀÄ AiÀiÁªÁUÀ? FUÀ ¹¤ªÀiÁ ºÁqÀÄUÀ¼À°è ªÀiÁvÀæ «ÄAZÀĪÀ «ÄeÁð£À PÉÆÃmÉ ¤dªÁVAiÀÄÆ «ÄAZÀĪÀAvÁUÀĪÀÅzÉÃ?

Biodiversity of Kali Valley, Uttara Kannada

PÁ½ PÉƼÀîzÀ fêÀeÁ®

PÁgÀªÁgÀ ¸À«ÄÃ¥ÀzÀ ‘ºÀtPÉÆÃt’ JA§°è ¤«Äð¸À®Ä GzÉÝò¸À¯ÁVgÀĪÀ PÀ°èzÀÝ®Äè DzsÁjvÀ GµÀÚ«zÀÄåvï ¸ÁܪÀgÀPÉÌ ¸ÀܽÃAiÀÄgÀ «gÉÆÃzsÀ, ¥Àæw¨sÀluÉ EvÁå¢UÀ½AzÀ ªÀÄvÉÆÛªÉÄä ¸ÀÄ¢ÝAiÀÄ°ègÀĪÀ PÁ½ £À¢ CxÀªÁ PÀjºÉÆ¼É GvÀÛgÀ PÀ£ÀßqÀ f¯ÉèAiÀÄ fêÀ£À¢, fêÀ£Ár. EzÀÄ £Ár£À '¨É¼ÀQ'£À £À¢AiÀÄÆ ºËzÀÄ! ¸ÀÆ¥Á vÁ®ÆQ£À rVÎAiÀÄ°è ºÀÄnÖ, ¥À²ÑªÀiÁ©üªÀÄÄRªÁV 184 Q.«ÄÃ. ºÀjzÀÄ, PÉÆ£ÉUÉ PÁgÀªÁgÀzÀ GvÀÛgÀ ¢QÌ£À°è CgÀ©Ã ¸ÀªÀÄÄzÀæªÀ£ÀÄß ¸ÉÃgÀĪÀ EzÀgÀ zÁjAiÀÄ£ÀÄß FUÁUÀ¯Éà DgÀÄ PÀqÉ CqÀØUÀnÖ d®«zÀÄåvï vÀAiÀiÁj¸À¯ÁUÀÄwÛzÉ.

eÁUÀwPÀªÁV UÀÄgÀÄw¸À¯ÁVgÀĪÀ fêÀªÉÊ«zsÀåzÀ CUÀævÁtUÀ¼À°è (Global Biodiversity Hotspots) DzÀåvÉAiÀÄ ºÀvÀÛgÀ°ègÀĪÀ ¥À²ÑªÀÄ WÀlÖUÀ¼À ¨sÁUÀªÁVgÀĪÀ PÁ½ PÉƼÀîzÀ ¥Àj¸ÀgÀ d®, C½ªÉ ªÀÄvÀÄÛ £É®ªÁ¹ fêÀeÁ®UÀ¼ÀÀ CªÀÄÆ®å ReÁ£É JA§ÄzÀ£ÀÄß fêÀ «eÁÕ¤UÀ¼À eÁ¯ÁlUÀ¼ÀÄ FUÁUÀ¯Éà ºÀ®ªÀÅ ¨Áj zÀÈqsÀ¥Àr¹ªÉ. ¨sÁgÀwÃAiÀÄ «eÁÕ£À ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ ¥Àj¸ÀgÀ «eÁÕ£À PÉÃAzÀæzÀ n. «. gÁªÀÄZÀAzÀæ ªÀÄvÀÄÛ JA. r. ¸ÀĨsÁ±ÀÑAzÀæ£ï £ÉÃvÀÈvÀézÀ vÀdÕgÀ vÀAqÀ EwÛÃZÉUÉ £ÀqɹzÀ CzsÀåAiÀÄ£ÀªÉÇAzÀÄ E°è£À fêÀ¸ÀA¥ÀvÀÄÛ ªÀÄvÀÄÛ ¥Áj¸ÁjPÀ ¸ÀÆPÀëöävÉUÀ¼À §UÉÎ ªÀÄvÉÆÛªÉÄä ¨É¼ÀPÀÄ ZÉ°èzÉ. ¸ÀA¸ÉÜUÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ¥Àj¸ÀgÀ ªÀiÁ»w ªÀåªÀ¸ÉÜ 'J¤é¸ï' (ENVIS) eÁ®vÁtzÀ°è ®¨sÀå«gÀĪÀ F CzsÀåAiÀÄ£À ªÀgÀ¢AiÀÄ°è PÁ½ PÉƼÀîzÀ°è PÀAqÀÄ §gÀĪÀ ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ, G¨sÀAiÀĪÁ¹UÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀQëUÀ¼À ªÉÊ«zsÀåzÀ ¥ÀnÖAiÀÄ eÉÆvÉUÉ CªÀÅUÀ¼À ªÀĺÀvÀé, ¥Àæ¸ÀPÀÛ JzÀÄj¸ÀÄwÛgÀĪÀ UÀAqÁAvÀgÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À «£Á±ÀzÀ ¥ÀjuÁªÀÄUÀ¼À£ÀÄß «±Éèö¸À¯ÁVzÉ.

78 eÁwAiÀÄ ªÀÄÆ°PÉUÀ¼ÀÄ, 37 eÁwAiÀÄ ¥ÉÆzÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ §½î ªÀUÀðzÀ ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ 66 §UÉAiÀÄ ªÀÈPÀëUÀ¼ÀÄ ¸ÉÃj MlÄÖ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 180 eÁwAiÀÄ ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ E°èªÉ. EªÀÅUÀ¼À°è ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 70gÀµÀÄÖ PÉêÀ® ¥À²ÑªÀÄ WÀlÖUÀ¼À ªÀÄvÀÄÛ ²æîAPÁ ¢éÃ¥ÀzÀ ªÁå¦ÛAiÀÄ°è ªÀiÁvÀæ ¨É¼ÉAiÀÄĪÀ ¸ÀܽÃAiÀÄ ¸À¸ÀåªÀUÀðPÉÌ ¸ÉÃjzÀªÀÅUÀ¼ÀÄ. ªÁAiÀÄÄ«¼ÀAUÀ, zÀĪÁð¸À£É ªÀÄgÀ, PÁqÀÄ eÁ¬ÄPÁ¬Ä, PÁAqÁèUÀ¼ÀAvÀºÀ ºÀ®ªÁgÀÄ OµÀ¢üÃAiÀÄ ªÀĺÀvÀézÀ, C¥ÁAiÀÄzÀAa£À°ègÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ C¥ÀgÀÆ¥ÀzÀ ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ PÀÆqÁ F ¥ÀnÖAiÀÄ°ègÀĪÀÅzÀÄ UÀªÀÄ£ÁºÀð.

PÁAqÀè PÁqÀÄUÀ¼ÀÄ PÀgÁªÀ½AiÀÄ ¥Àj¸ÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ DyðPÀvÉAiÀÄ gÀPÀëuÉUÉ CvÀåUÀvÀåªÁzÀ ¤¸ÀUÀð¸ÀA¥ÀvÀÄÛ. PÁgÀªÁgÀ¢AzÀ PÀzÁæzÀ vÀ£ÀPÀ PÁ½ £À¢AiÀÄ EPÉÌ®UÀ¼À°è »AzÉ zÀlÖ PÁAqÁèUÀ¼ÀÄ EzÀÝ §UÉÎ G¯ÉèÃR«zÉ. DzÀgÉ WÀd¤ ¨sÀÆ«ÄUÉ ±Á±ÀévÀ MqÀÄØ ¤ªÀiÁðt, ¹UÀr ¸ÁPÁtÂPÉ, ªÀÄgÀ¼ÀÄ-a¥ÀÄà UÀtÂUÁjPÉ ªÀÄvÀÄÛ d£ÀgÀ C¤§ðA¢üvÀ §¼ÀPÉAiÀÄAvÀºÀ PÁgÀtUÀ½AzÁV CªÀÅUÀ½UÉ ¤gÀAvÀgÀ PÉÆqÀ°¬ÄlÖ ¥ÀjuÁªÀÄ FUÀ PÁgÀªÁgÀ ¸À«ÄÃ¥ÀzÀ PÀt¸ÀUÉÃj, C¸ÉÆßÃn, ºÀtPÉÆÃtUÀ¼ÀAvÀºÀ PÉ®ªÀÅ ¨sÁUÀUÀ¼À°è ªÀiÁvÀæ PÁAqÀè vÀÄtÄPÀÄUÀ¼ÀÄ G½¢ªÉ.

PÁgÀªÁgÀzÀ ¸ÁUÀgÀ «eÁÕ£À PÉÃAzÀæzÀ CAzÁæzÉ ªÀÄvÀÄÛ «. J£ï. £ÁAiÀÄPÀgÀÄ £ÀqɹzÀ ¸À«ÄÃPÉë ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è PÁ½ C½ªÉ ¥ÀæzÉñÀzÀ PÁAqÁègÀtåUÀ¼À°è MlÄÖ 130PÀÆÌ C¢üPÀ ««zsÀ ¸À¸Àå¥Àæ¨sÉÃzÀUÀ¼À£ÀÄß zÁR°¸À¯ÁVzÉ. C«¹¤AiÀiÁ, ¸ÉÆ£ÀgÉòAiÀiÁ, gÉÊeÉÆÃ¥sÉÆÃgÁ, PÉÃArðAiÀiÁ, §ÈUÉÃgÁUÀ¼ÀAvÀºÀ PÁAqÀè eÁwUÀ¼À ªÉÊ«zsÀåªÀÄAiÀÄ ¸ÀAvÀwUÀ¼ÀÄ E°è ¨É¼ÉAiÀÄÄwÛzÉ. ¨sÁgÀvÀzÀ ¥À²ÑªÀÄ PÀgÁªÀ½AiÀÄ°è ¨É¼ÉAiÀÄĪÀ MlÄÖ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 20 eÁwAiÀÄ PÁAqÀè ¸À¸ÀåUÀ¼À ¥ÉÊQ 15gÀµÀÄÖ PÁ½wÃgÀªÉÇAzÀgÀ¯Éèà EgÀĪÀÅzÀÄ E°è£À PÁAqÀè ²æêÀÄAwPÉUÉ PÀÄgÀĺÀÄ. PÀ£ÁðlPÀzÀ PÀgÁªÀ½AiÀÄ°ègÀĪÀ J¯Áè PÁAqÀèeÁwAiÀÄ ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ MAzÉÃPÀqÉ MmÁÖVgÀĪÀ C¥ÀgÀÆ¥ÀzÀ ¸À¤ßªÉñÀ E°èzÉ. D PÁgÀt¢AzÀ PÀ£ÁðlPÀzÀ PÀgÁªÀ½AiÀÄ ¥Áæw¤¢üPÀ PÁAqÀè ¸ÀAgÀPÀëuÁ vÁtªÁV C©üªÀÈ¢Þ ¥Àr¸À®Ä EzÀÄ CvÀåAvÀ ¥Àæ±À¸ÀÛ eÁUÀ.

GvÀÛgÀ PÀ£ÀßqÀ f¯ÉèAiÀÄ°è ¸ÀÄ¢ÃWÀð CzsÀåAiÀÄ£À £ÀqɹzÀÝ gÀAfvï qÉäAiÀįïì JA§ fêÀ±Á¸ÀÛçdÕ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 113 d®¥ÀQëUÀ¼ÀÆ ¸ÉÃjzÀAvÉ MlÄÖ 419 §UÉAiÀÄ ¥ÀQëUÀ¼À£ÀÄß F f¯Éè¬ÄAzÀ zÁR°¹zÁÝgÉ. CªÀÅUÀ¼À°è ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 50PÀÆÌ ºÉZÀÄÑ PÁ½AiÀÄ ¥Àj¸ÀgÀªÀ£ÀÄß D±Àæ¬Ä¹PÉÆArgÀĪÀÅzÀÄ PÀAqÀħA¢zÉ. ¥Àj¸ÀgÀzÀ zÀȶÖAiÀÄ°è CvÀåAvÀ ¸ÀÆPÀëöä fëUÀ¼ÀÄ G¨sÀAiÀĪÁ¹ PÀ¥ÉàUÀ¼ÀÄ. ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 20PÀÆÌ ºÉZÀÄÑ «zsÀzÀ PÀ¥ÉàUÀ¼ÀÄ E°è UÀÄlÄgÀÄ ºÁQPÉÆArªÉ. EªÀÅUÀ¼À°è ±ÉÃPÀqÁ 45gÀµÀÄÖ ¥À²ÑªÀÄ WÀlÖUÀ¼À ºÉÆgÉUÉ®Æè PÁt¹UÀzÀ ¸ÀܽÃAiÀÄ ¥Àæ¨sÉÃzÀUÀ¼ÀÄ J£ÀÄßvÁÛgÉ F §UÉÎ CzsÀåAiÀÄ£À £ÀqɹgÀĪÀ qÁ. UÀÄgÀÄgÁeï. ¸ÀAvÀw ¸ÀA¥ÀÆtð C½zÀÄ ºÉÆÃVzÉ JAzÀÄ £ÀA§¯ÁVzÀÝ '¦ü¯Ál¸ï ®ÆåPÉÆÃj£À¸ï' (Philautus leucorhinus) JA§ PÀ¥ÉàeÁwAiÉÆAzÀÄ E°è PÁt ¹QÌgÀĪÀÅzÀÄ CvÀåAvÀ «±ÉõÀªÁzÀ ¸ÀAUÀw. eÉÆvÉUÉ, «ÄãÀÄ, ¹UÀr, Kr, a¥Éà «ÄãÀÄUÀ¼À £ÀÆgÁgÀÄ eÁwUÀ¼ÀÄ PÁ½ C½ªÉAiÀÄ°è ¨É¼ÉAiÀÄÄvÀÛªÉ. '£ÉÆÃgÁ¨ÁUÀæ¸ï ¨ÁæT¸ÉÆÖêÀÄ' (Norabragus brachystoma) J£ÀÄߪÀ C¥ÁAiÀÄzÀAa£À ¥Àæ¨sÉÃzÀUÀ¼À ¥ÀnÖAiÀÄ°ègÀĪÀ ¹»¤ÃgÀ «ÄãÉÆAzÀÄ PÀzÁæ d¯Á±ÀAiÀÄzÀ ¸À«ÄÃ¥À ¨É¼ÉAiÀÄĪÀÅzÀ£ÀÄß UÀÄgÀÄw¸À¯ÁVzÉ.

£À¢¤ÃgÀÄ WÀlÖUÀ½AzÀ ¤gÀAvÀgÀ ºÉÆvÀÄÛ vÀgÀĪÀ ºÀƽ£À gÁ², C½ªÉAiÀÄ°è ¨É¼ÉAiÀÄĪÀ PÁAqÀè PÁqÀÄ, PÀgÁªÀ½UÀgÀ fêÀ£ÁzsÁgÀªÁzÀ ªÀÄvÀìöå ¸ÀA¥ÀvÀÄÛ - EªÉ®èzÀgÀ £ÀqÀÄªÉ C«£Á¨sÁªÀ ªÀÄvÀÄÛ dn® £ÉʸÀVðPÀ ¸ÀA§AzsÀUÀ½ªÉ. C½ªÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄÄzÀæzÀ d®fëUÀ¼À ¨É¼ÉUÉ CUÀvÀåªÁzÀ ¥ÉÆõÀPÀ UÉƧâgÀ vÀAiÀiÁjAiÀÄ eÉÆvUÉ PÁAqÁèªÀÈPÀëUÀ¼À zÀlÖ ¨ÉÃgÀĪÀÇåºÀUÀ¼ÀÄ «ÄãÀÄ, ¹UÀr, KrUÀ¼À ¸ÀAvÀw ªÀÈ¢Þ ¥ÀæQæAiÉÄUÉ ¸ÀÄgÀQëvÀ D±ÀæAiÀÄ vÁtUÀ¼ÀÄ. PÀgÁªÀ½AiÀÄ §ºÀĸÀASÁåvÀ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄUÀ½UÉ ¥ÀævÀåPÀë, ¥ÀgÉÆÃPÀëªÁV C£Àß ¤ÃqÀĪÀ «ÄãÀÄUÁjPÉAiÀÄ PÀ¸ÀÄ§Ä G½AiÀĨÉÃPÁzÀgÉ, C°è£À C½ªÉUÀ¼À°è C½zÀĽ¢gÀĪÀ PÁAqÀèPÁqÀÄUÀ¼À£ÀÄß PÁ¥ÁqÀĪÀÅzÀÄ C¤ªÁAiÀÄð.

¸ÀÆ¥À¢AzÀ PÀzÁæzÀ vÀ£ÀPÀ FUÁUÀ¯Éà PÀlÖ¯ÁVgÀĪÀ DgÀÄ d®«zÀÄåvï CuÉPÀlÄÖUÀ¼ÀÄ, MAzÀÄ CtÄ «zÀÄåvï AiÉÆÃd£É, PÁSÁð£ÉUÀ¼ÀÄ, a¥ÀÄà-ªÀÄgÀ¼ÀÄ UÀtÂUÁjPÉ, ¹UÀr ¸ÁPÁtÂPÉAiÀÄAvÀºÀ C©üªÀÈ¢Þ ¥ÀÆgÀPÀ £ÀqÉUÀ¼ÀÄ PÁ½ ¥Àj¸ÀgÀzÀ 'fêÀ'¸ÀvÀéªÀ£ÀÄß ¸ÁPÀµÀÄÖ §jzÁV¹ªÉ. F ¥ÀnÖ E£ÀÆß ¨É¼ÉzÀgÉ PÁ½AiÀÄ£ÀÄß D±Àæ¬Ä¹PÉÆArgÀĪÀ E£ÀßµÀÄÖ fêÀeÁ®UÀ¼ÀÄ §°AiÀiÁUÀĪÀÅzÀgÀ°è ¸ÀAzÉúÀ«®è. vÀ®ètUÉƼÀî°gÀĪÀ EAvÀºÀ fêÀeÁ®UÀ¼À PÉÆ£ÉAiÀÄ PÀÄtÂPÉ E°è£À PÀgÁªÀ½AiÀÄ d£ÀgÀÄ J£ÀÄߪÀÅzÀ£ÀÄß ªÀÄgÉAiÀÄĪÀAw®è.